Εργασία και επαγγελματικός προσανατολισμός: Πως οδηγούμαστε στη σωστή επαγγελματική επιλογή;

«Έπεσα και κοιμήθηκα και ονειρεύτηκα πως η ζωή ήταν χαρά. Ξύπνησα και να, η ζωή ήταν καθήκον. Εργάστηκα και να, η ζωή ήταν χαρά» είναι τα λόγια μιας σοφής παροιμίας τα οποία επέλεξα να χρησιμοποιήσω για το παρών άρθρο. Το θέμα που πραγματεύεται είναι η αξία που έχει η εργασία στη ζωή του ανθρώπου,  θέμα που αφορά άμεσα τον κάθε νέο, εφόσον µε την ολοκλήρωση των σπουδών του ως μελλοντικός πολίτης αυτού του τόπου, θα κληθεί να αναζητήσει εργασία.

Ο άνθρωπος ως φυσικό, πνευματικό και ηθικό ον έχει τις αντίστοιχες ανάγκες οι οποίες ικανοποιούνται κατά κύριο λόγο με το επάγγελμα που θα επιλέξει, δηλαδή τη συνεχή και αδιάκοπη πνευματική ή σωματική προσπάθεια που καταθέτει προκειμένου να επιτευχθούν, αφενός, οι προσωπικοί του στόχοι και αφετέρου οι συλλογικοί στόχοι της κατηγορίας επαγγέλματος στην οποία εργάζεται. Εντούτοις, η επιλογή ενός επαγγέλματος ιδίως στις μέρες µας καθίσταται για πολλούς ανθρώπους δύσκολη. Πρωτίστως, αποτελεί µια μεγάλη απόφαση που πρέπει να ληφθεί τις πλείστες φορές σε νεαρή ηλικία. Επιλέγοντας επάγγελμα ο νέος, επιλέγει ουσιαστικά τον τρόπο ζωής του. Κάθε επάγγελμα χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα για το μέλλον εξαιτίας των ραγδαίων αλλαγών που συντελούνται στην τεχνολογία και στην οικονομία, παράγοντας που στην παρούσα φάση βιώνεται έμπρακτα από κάθε Έλληνα πολίτη λόγω της «σθεναρούς» κατάστασης της ελληνικής οικονομίας. Ενώ οι σπουδές που απαιτούνται για ορισμένα επαγγέλματα είναι μακροχρόνιες µε μεγάλο κόστος, η επαγγελματική επιτυχία είναι αμφίβολη.

Επομένως, η ύπαρξη κριτηρίων για την επιλογή ενός επαγγέλματος εκ μέρους ενός νέου, θεωρείται εκ των ων ουκ άνευ. Πριν επιλέξει λοιπόν ένας νέος το επάγγελμα που θέλει να ασκήσει, πρέπει αρχικά να συνειδητοποιήσει τις κλίσεις και τα ενδιαφέροντά του, τις προσωπικές του επιθυμίες και επιδιώξεις έτσι ώστε να διακρίνει από όλα τα επαγγέλματα που έχει να επιλέξει, σε ποιο ανταποκρίνεται καλύτερα βάσει των όσων προαναφέρθηκαν.

Οι συνθήκες εργασίας, δηλαδή το περιβάλλον (συνεργάτες) αν είναι υγιεινό και ευχάριστο, το ωράριο, η κοινωνική ασφάλιση, οι προοπτικές ανέλιξης, ο τόπος εργασίας και ο ελεύθερος χρόνος, έχουν ουσιαστικό ρόλο στην επιλογή ενός επαγγέλματος. Η επιλογή αυτή σαφώς δεν πρέπει να γίνεται για να ικανοποιήσει το άτομο τη ματαιοδοξία του, πρέπει να εξετάζεται η κοινωνική επιφάνεια του επαγγέλματος έτσι ώστε η επιλογή του να λειτουργεί ως φιλότιμη ανάγκη που νιώθει ο άνθρωπος για διάκριση και κοινωνική αναγνώριση.

Η σωστή επιλογή ενός επαγγέλματος, καθίσταται σαφές ότι έχει καθοριστική σημασία για τον κάθε ένα από εμάς τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο, γι’ αυτό και οι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την επιλογή αυτή όπως η οικογένεια, το σχολείο και η κοινωνία οφείλουν να είναι κοντά στο νέο και να σέβονται τη δική του φωνή. Σε ατομικό επίπεδο, ο εργαζόμενος ικανοποιεί τις βασικές του ανάγκες αποκτώντας οικονομική ανεξαρτησία και ευημερία, έτσι ώστε η διαβίωσή του να είναι αξιοπρεπής. Επίσης, το άτομο νιώθει τόσο ηθική όσο και ψυχική ικανοποίηση εφόσον αποκτά αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση , νιώθει ψυχική ευφορία και ισορροπία αλλά και χαρά από τη δημιουργία, γίνεται σε γενικές γραμμές αισιόδοξος. Ένα επιτυχημένο επάγγελμα ισοδυναμεί µε επιτυχημένη κοινωνική ένταξη, µε απόκτηση επαγγελματικής ταυτότητας, κοινωνικού γοήτρου, καταξίωσης και αίσθημα κοινωνικού προορισμού.

Σε κοινωνικό επίπεδο, ο «σωστός άνθρωπος» καταλαμβάνει τη «σωστή θέση εργασίας» γεγονός που διευκολύνει την αξιοκρατία αλλά και τη μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας και της παραγωγικότητας στην κοινωνία. Εξομαλύνονται οι ανθρώπινες σχέσεις μέσα από την ομαδική δραστηριότητα, τον κοινωνικό διάλογο, τη συναδελφικότητα και τη συλλογικότητα. Μέσα από αυτήν, ο άνθρωπος δημιουργεί στενούς κοινωνικούς δεσμούς και ηθικοποιείται εφόσον μαθαίνει να σέβεται το µόχθο και τη δημιουργικότητα των συνανθρώπων του. Καταληκτικά, η ορθή εκλογή ενός επαγγέλματος, συμβάλλει στην ανάπτυξη και την πρόοδο της κοινωνίας αφού η ατομική δημιουργία μετατρέπεται σε κοινωνικό κτήμα και ικανοποιεί τις γενικότερες κοινωνικές ανάγκες.

Εξάγοντας ένα γενικό συμπέρασμα, θα μπορούσαμε να επισημάνουμε ότι ο άνθρωπος, ακολουθώντας μια ορθολογιστική πορεία στην επιλογή του επαγγέλματος, εντοπίζοντας τις πιθανές ευκαιρίες και μη αγνοώντας τις δυσκολίες που θα κληθεί να αντιμετωπίσει, θα ζήσει μια  ζωή η οποία θα του προσφέρει ευχαρίστηση με την προϋπόθεση ότι αγαπά αυτό που κάνει αλλά και έναν αξιοπρεπή μισθό ώστε να μπορεί να συντηρήσει τον εαυτό του και την οικογένειά του. Εν τέλει, θα συμβάλει και στην κοινωνική ανάπτυξη εφόσον η ατομική του εργασία μετατρέπεται σε κοινωνική και έτσι εξυπηρετεί και τις ευρύτερες ανάγκες της κοινωνίας.