Γιατί τα κόμικς ασκούν ιδιαίτερη γοητεία στα παιδιά;

Τα κόμικς όπως τα γνωρίζουμε σήμερα, είναι μια μορφή αφήγησης με εικόνες, που έχουν τις ρίζες τους στα τέλη του 19ου αιώνα. Μέσω των εικόνων οι οποίες παρατάσσονται χρονικά και συνοδεύονται από κείμενο, τα κόμικς προσπαθούν να μεταφέρουν στον αναγνώστη σε μια εύθυμη διάθεση. Αξιοσημείωτο είναι ότι τα κόμικς προσεγγίζουν κατά κύριο λόγο τα παιδιά. Η ακμή των κόμικς κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα οφείλεται αδιαμφισβήτητα στα παιδιά. Το ερώτημα που τίθεται στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι το γιατί τα σημερινά παιδιά αγαπούν τα κόμικς; 

Επιστημονικώς αποδεδειγμένη είναι η αγάπη που τρέφουν τα παιδιά για την πολύχρωμη εικόνα. Από τη βρεφική κιόλας ηλικία, τα παιδιά δέχονται ιδιαίτερη γοητεία από τις εικόνες. Όλα τα παιδικά βιβλία άλλωστε είναι εικονογραφημένα διότι έτσι γίνονται περισσότερο προσιτά στα παιδιά από τα μη εικονογραφημένα βιβλία καθώς οι φανταχτερές και πολύχρωμες εικόνες προσδίδουν στις ιστορίες ζωντάνια, παραστατικότητα και αμεσότητα. Επιπλέον, οι ήρωες των κόμικς έχουν υπερφυσικές ικανότητες και ιδιότητες, είναι πρόσωπα με τα οποία ένα μικρό παιδί μπορεί να ταυτιστεί εύκολα καθώς του παρέχουν τη δυνατότητα να ακολουθήσει τη φυσική του τάση προς την περιπέτεια και προκαλούν τη φαντασία του, πράγμα που γοητεύει σε μεγάλο βαθμό την πλειοψηφία των παιδιών.

Ένας ακόμη λόγος που ωθεί τα παιδιά στην ανάγνωση των κόμικς είναι το γεγονός του ότι είναι ευανάγνωστα, αφενός γιατί περιέχουν εικόνες που κάνουν το κείμενο περισσότερο κατανοητό, αφετέρου γιατί το κείμενο που συνοδεύει τις εικόνες δεν κουράζει τον αναγνώστη και οι ιστορίες είναι μικρές ώστε να τελειώνουν γρήγορα. Η ανάγνωση των κόμικς για τους παραπάνω λόγους χαρακτηρίζεται οπτική και μια οπτική ανάγνωση για ένα παιδί δεν μπορεί να είναι παρά εύκολη και ταυτόχρονα ευχάριστη. Επιπροσθέτως, οι αστείες περιπέτειες που και οι εξαιρετικές ενέργειες των ηρώων που χαρίζει το σκίτσο στα παιδιά κάνουν τα κόμικς ακόμη περισσότερο προσιτά στα παιδιά. Πρόσφατη έρευνα άλλωστε έδειξε ότι το χιούμορ των κόμικς είναι αυτό που προσελκύει περισσότερο τα παιδιά και γι’ αυτό οι συντάκτες των ιστοριών αυτών φροντίζουν να μην λείπει ποτέ το χιούμορ από τις ίδιες. Το γεγονός λοιπόν του ότι τα κόμικς είναι κείμενα που δεν παρουσιάζουν δυσκολία στην ανάγνωση και προσφέρουν ευχάριστες εμπειρίες στους αναγνώστες, είναι αυτό που προσεγγίζει τα παιδιά.

Οι αναλυτές των κόμικς και οι ψυχαναλυτές υποστηρίζουν ότι αυτό που πραγματικά εξασφαλίζει την επιτυχία των κόμικς είναι η αμεσότητα της επικοινωνίας μεταξύ των ηρώων και του αναγνώστη. Το σενάριο και την υπόθεση των κόμικς την αντιλαμβάνεται κανείς εύκολα χωρίς να αντιμετωπίζει ιδιαίτερες δυσκολίες. Παρατηρείται ότι τόσο η δομή του πολυτροπικού κειμένου όσο και τα χαρακτηριστικά των ηρώων επαναλαμβάνονται συνεχώς. Έτσι αποτυπώνεται μια στερεότυπη γνώμη του αναγνώστη για όλους τους ήρωες και τα χαρακτηριστικά τους. Η γνώμη αυτή βοηθάει τον αναγνώστη στην κατανόηση του κειμένου καθώς γνωρίζει τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα όλων των ηρώων. Τελικά, διαπιστώνεται επίσης ότι οι σχεδιαστές των κόμικς δημιουργούν τους χαρακτήρες και το περιβάλλον δράσης τους με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι άμεσο και εύληπτο για τους αναγνώστες, οι οποίοι είναι κατά κύριο λόγο παιδιά.

Συνοψίζοντας, τα κόμικς αναμφίβολα, ασκούν εξαιρετική γοητεία στα σημερινά παιδιά. Καταφέρνουν αρχικά να τα προσεγγίσουν αισθητικά με την ομορφιά της εικόνας και στη συνέχεια τα προσελκύουν ακόμη περισσότερο παραθέτοντας εύληπτες ιστορίες με προσιτά θέματα στους. Τελικά κατορθώνουν να επικοινωνήσουν άμεσα με το παιδί και το ίδιο αποκτά ένα αίσθημα εμπιστοσύνης προς τα κόμικς επειδή τα τελευταία διαπραγματεύονται με σταθερές και κατανοητές ιστορίες. Όλοι οι παραπάνω λόγοι εξηγούν την αγάπη των παιδιών προς τα κόμικς αλλά και τις χρυσές εποχές που έχουν διανύσει τα ίδια λόγω των παιδιών.

Ι.Π. Πούλος